Bilgi, insanın içine işleyen bir nağme gibidir. Kötüyse sağlam insanı hasta eder. İyiyse insanın ruhunu sağaltır. Onu mutlu eder ve gerçek bir hazine gibi talibi olan insanın kalbine yerleşir. Orada daimi kalır. Zamanla insanı erdeme götürür. Erdemli insan, ilmi ve fazileti ile var olur. İlim ve erdem irfanı doğurur. İlmin ve irfanın faziletinden yararlanarak yola koyulan insanın da yaşadıkları anlam kazanır.
Nasıl ki tarlaya ektiğimiz tohuma fazlasıyla özen gösterir, emek harcarız ve sonunda hasadın verimli olmasını sağlarız. Bu minval üzere kendimizi yetiştirirken gerekli ihtimamı göstermemiz gerekir. Tabii emeğimizin hamuruna hırsın çamurlu suyundan karıştırmadan… Aksi takdirde hırsla bir şey elde etmek istersek yenilgiye uğrayan biz oluruz. Zira hırs, insanın ruhunu çürüten bir asittir.
Çevremizdeki insanlarla muhabbet ederken nelerden mutlu oluruz? İlimden, irfandan bahsederek Cenabıhakk’ın tecellisi ile ruhumuzu arındırarak mutmain olmaz mıyız? Ruhumuza en lezzetli ikramları maneviyatla sunarak kalbimizi ferahlatamaz mıyız? Peki kendimizi en yükseklerde göstererek, egomuzu şişirerek hırsla yaptığımız her şeyden ne derece mutlu ve huzurlu oluruz?
Hırsla yapmış olduğumuz her şey zarar verir. Kendimize, ailemize, çevremize, topluma…
Bir insanın başarı elde etmek için her şeyi mübah görmesi, yanlışa doğru demesi kabul edilebilir bir anlayış değil. İlim, irfan ve erdem sahibi birinin bunu kabul etmesi hele hiç!
Yüce Allah, bizlere çok fazla olanaklar sunmuş. Bir o kadar da nimet vermiştir. Biz ona karşı ne yapıyoruz? Yüce Yaradan’ın faziletinden kendi hissemize düşenden yararlanmak yerine fazlasına sahip olmak için hak ve hukuk tanımıyoruz. Kazanım olarak gördüklerimiz bize ne kazandırıyor? Hiçbir şey … Doğrulukla ve adaletle elde etmediğimizi elimizden geri almıyor mu kadir olan Mevla?
Bir meyve düşünün yarısı midemizi bulandıracak kadar çürük, diğer yarısı ise çok enfes. Tadını ve lezzetini hiçbir yerde bulamayacağımız kadar leziz. Bence o çürük olan kısım insanın kendine hırsla yaptığı kötülüklerdir. Maalesef birçoğumuz bunun farkında değiliz. Hiçbir yerde bulamayacağımız kadar lezzetli olan ikram ise Allah’ın bize ihsanıdır. Allah’ın ihsanını ise yalnız erdemli bir gözle bakarsak görebiliriz.
Cemil Meriç bir cümlesinde “İrfan; kemale açılan kapı, amelle taçlanan ilim.” diyor. İlim, irfan ve kamil insan bağlantısını böyle kurmuş.
Bu dünyada yapmış olduğunuz her şey ahirette yaşayacaklarımızın reçetesidir. Asıl önemli olan bu bilgilerin ne kadarı insanı, ilim ve irfan boyutuna taşıdığıdır. Bilgi, hikmet nurları ile bezenirse değer kazanır. İnsanı mutlu kılar ki bu da bilginin irfan boyutudur.
Şunu asla unutmamak gerekir. Hırsla yaptığımız ne varsa bizi nefsimizin peşinden götürecek. Doğruluktan ve adaletten ayrılmak insanlığı felakete sürükleyecek. İşte bu sebeple ilmin peşine düşmek insanoğlu için elzemdir.
Bir yerde okumuştum. Şöyle diyordu: “Günümüz Müslümanlarının birçoğunun karşı karşıya kaldığı en önemli meselelerden biri; faydasız ilmin peşinden gidip irfandan mahrum bir bilgiyle bilim inşa etmeye çalışmalarıdır.” Bunun yanlışlığı üzerine fikir yürütecek yoktur sanırım.
Bilmek… Her şeyi bilmeye kendimizden başlamak… Erdem köşkünün ve irfan sarayının kapları ancak kendini bilme anahtarıyla açılır. Bu durumu Yunus Emre, yıllar öncesinde dört dizeyle şöyle özetlemiş. “İlim ilim bilmektir / İlim kendini bilmektir / Sen kendini bilmezsin / Ya nice okumaktır.”
*
SENA ALBOĞA
