Genişçe bir sokağa kurulmuş derme çatma bir semt pazarı. Tezgâhlarda mevsimin meyve ve sebzeleri… Pazarcılar, tezgâhtakilere el vurdurmuyor. Poşetlere kendisi dolduruyor. İyi-kötü, bozuk-sağlam ne varsa. Onlar da zarar etmek istemiyorlar belli ki. Müşteriyi düşünen nerdee?
İki kez turladım pazar yerini. İkinci tur öncesi hemen yanındaki parkı da dolandım. Tezgâhtaki ürünler ateş pahası, kötüler poşete koymaya değmez. Hiçbir şey alamadım. Bilirsiniz tezgahın önüne malların iyisi dizilir, arkaları çarık- çürük. Burada yaşayanlardan duymuştum. Bazı semtlerde istediği malı alıyormuş müşteriler.
Üçüncü tura başlamıştım ki kaba bir ses:
-Hey, bey baba! Heeey!
Cevap yok. Muhatabın altmış yaşlarında buğday tenli biri olduğunu farkediyorum. Pazarcı tekrar ünlüyor:
-Hey! Bey baba sana diyorum, heeeyy, aloooo!
Ömrünün kalan kısmını namuslu insanlar içinde etliye sütlüye karışmadan; hırstan, hiddetten uzak yaşamak isteyen, giyim ve kuşamından pek varlıklı bir görüntü çizmeyen sade muhatap dönüyor ve satıcıya bakıyor.
-Bana mı dediniz?
-Evet, sana dedim. Madem almayacaktın bu havucu, neden bana tarttırdın?
– !!!?
-Sana diyorum. Neden tarttırdın?
– !!??
Pazarcı adamı makaraya saracak belli ki. İronik bir eda ile:
– Bey baba sen nereden geldin? Nereye gidiyorsun?
Adam birden entelektüel bir aydınlığa bürünüyor. Sakin ve kendinden emin… İstanbul beyefendileri gibitaze bir Türkçe ile… O da dalgada.
– Evden geldim efendim, pazarı dolaşıyorum. Siz?
Pazarcı altta kalacak gibi değil.
– Fazla dolaşma kör düğüm olursun. Hem ayakkabını eskitirsin.
Diğer pazarcılardan birinin “Bırak yahu! O adamın da herkes gibi insanca muameleye hakkı var. Alışverişini yapıp savuşacak.” demesini bekledim. Hiç kimse dâhil olmadı bu diyaloğa. Akif’in Küfe’sindeki gibi “Ne dırlanıp duruyorsun sabahleyin oradan!” diyesim geldi pazarcıya. İyi bilirim bu insancıkları. Olaya dahil olsam birden on beş kişi oluverirler. Zehirli örümcek gibi bela salgılarlar. Sonra ayıkla pirincin taşını. Ulan dedim içimden, ne günahı var adamcağızın. Çıkmış gelmiş. Nereden gelirse gelsin. İçinde neler yaşadığını biliyor musun? Belki havuç alırsa soğan alamayacak. Soğan alsa patates… Belki tarttıklarının kötü olduğu kanaatine vardı. Vazgeçti almaktan. Yaşlı başlı adamı milletin içinde rezil etmenin alemi ne?
Sait Faik geçti gözümün önünden. Tütüncüye gitmedim. Hem kalem de satmıyor artık tütüncüler. Kalemim yoktu ama Facebook ne güne duruyordu.Çöktüm bir apartman duvarının dibine. Montumun cebinden telefonumu çıkarıp öptüm.
ÇAĞ MASALI
“Bizim evimizin güney penceresi Sarı Turgutların evinin giriş kapısına bakardı, Turgutların mutfak penceresi Elif bacının doğuya açılan penceresine.
Elif bacının batıya nazır penceresinden eğilirseniz kuzeydeki dut ağaçlarında serçeleri görürdünüz. Diplerinde köpekleri, çiçekleri, kelebekleri…
Pencerelerimiz camgüzelleriyle ve küpe çiçekleriyle renk cümbüşüydü.
Toprağa yakındı pencerelerimiz, ufkumuz görebildiğimiz alan kadar genişti.
Şimdi pencereler arasında geniş sokaklar, uzayan caddeler var. Pencereler gökyüzüne doğru yükseldikçe görüş perspektifimiz alçalıyor.
Evlerimiz dört artı bir… Penceresi yığınla ve geniş… İçimiz tek göz evlere mahkûm…
Mesafeler uzuyor insanlar arasında ve insanlık çürüyor gün gün. İnsan çok şehirde, yüz yüze bakan insan yok.
Partal bir laf belki benimki de ama olsun. Çağımız insanı içtenliğe, saflığa, doğruluğa yani ki yüze bakan insana hasret.” dedi yanındaki bastonuyla toprağı eşeleyen ihtiyar.
İhtiyarın hemen on metre kadar önünde fısıldaşan çocuklar masal sandı ihtiyarın söylediklerini. Sonra beton duvarlar arasında, tekrar oyunlarına daldılar. Burun delikleri zift bağlamıştı. Asfaltları somuran binbir çeşit araç gürültüsünden birbirlerini zor duyuyorlardı.
MASAL BU YA
Memleketin birinde kadın-erkek, yaşlı-genç tüm insanlar futbolcuymuş. Herkes, en iyi futbolu kendisinin oynadığını düşünürmüş. Zaman Baba da futbolcuları kategorize etmiş. Böyle yaparak onları sınıyormuş.
Alt liglerdeki futbolcular, üst ligdekilere selam vermeye çalışır, böylelikle kendilerini itibarlı göstermek isterlermiş. Üst ligdekiler ise alt liglerdekilerden forması cicili bicili olanların selamını alır, diğerlerine tepeden bakar, kendi kişilik ve egolarını şişirdikçe şişirirmiş. Ayrıca bu ülkede iltimas da almış başını gitmişmiş. Futbolu yaşam felsefesi yapan birçok futbolcu bu duruma üzülmüyor değilmiş.
Bütün futbolcuları bir havuzda toplayan Zaman Baba, olup biteni izler, kimin iyi futbol oynadığından ziyade kimin daha karakterli olduğuna bakar, buna değer verirmiş. Karakterlileri hafızasında tutar, zaman raylarına üstüne dizer geleceğe armağan edermiş. Karakterliler, hangi ligde oynarsa oynasın seciyesi bozuklara acır, alaylı alaylı gülermiş. Çünkü futbolun amaç değil araç olduğunu iyi bilirmiş.
Birinci, ikinci, üçüncü, beşinci …ligler varmış ama isteyen istediğiyle istediği kadar maç yaparmış bu ülkede.
Burnu Kaf Dağı’nda piknik yapan bir futbolcu, maçın birinde öyle basit bir hata yapmış ki Zaman Baba’nın gözünden düşmüş.
Zaman Baba, her maçta yaptığı gibi bu maçta da büyük bir pankart açmış: HÖRRÜK, SENİ DE GÖRDÜK.
Onlar ermiş muradına, darısı altın krampon görünümlü çarıklı amatör futbolcuların başına.
*
İLKER GÜLBAHAR
