İlkbahar kendini göstermeye başladı mı kışın iliklere kadar işleyen soğuğun ardından yavaş yavaş ısınır bedenler. Her mevsimin kendine has güzelliği olur. Kış uyuşukluğunun ardından ilkbahar ile birlikte doğaya bir hareketlilik gelir. Beyaza bürünmüş doğa, yeşile dönmeye başlar. Gün gelir gökkuşağının bütün renklerine sarınır. Her şey kabuğundan çıkar. Doğa yeniden canlanır. Esasında yeniden doğuştur bu… Yaradan yeniden hayat verir doğaya.
Uzun kışın ardından badem, kiraz ve erik dallarında çiçek gözleri şişer önce. Ardından patlar çiçekler. Sonra gelincikler, papatyalar ve çeşit çeşit çiçekler fışkırır topraktan. Her bir yere mis gibi kokular yayılır. Toprağı yararak çıkan sümbüller baygın kokusuyla bastırır bütün kokuları… Toprak için yeni bir uyanış başlamıştır. Tıpkı kuluçkadaki yumurtanın çatlaması gibi.
Kırlar bizimdir artık. Gelincikler kırmızı, turuncu, pembe ve beyaz renkleriyle fısıldar topraktan. Bütün tarlaları renk cümbüşü sarar.
Papatyalar beyaza bürünür. Dağların zirvelerinde birikmiş soğuk ve beyaz lekelerle ahenk oluşturur.
Ağacı, kuşu, böceği, insanı her şeyi en derin sevgiyle kucaklar bahar…
Usulden bir buğu kalkar topraktan. Mantarlar toprağı yarmış, çıktı çıkacak. Toprağın örtüsü yeşil çimenler…Boylu boyunca serilmiş. Nemli ve ıslak…
Ya kuşlar ya kırlangıçlar… Sabah erkenden telgraf tellerinde küme küme toplanmaya başlar. Bence baharın geldiğini ilk onlar haber verir. İlk onlar göçer bahar kokulu topraklara. Uzun yolculukları sonrası sık ve uzun sıralar halinde dizilirler tellere… Hepsi birbirine benzer ve hareketsiz durur. Karınları beyazdır bedenleri griye ve siyaha çalan bu kuşların… Başları aynı biçimde küçük ve ince…Kuyrukları parlak ve iki çatallı kuşlar…
Kırlangıçlar, ilkbaharın başında gelir, sonbaharın bitimine doğru göç eder. Sonbaharın bitiminde cıvıl cıvıl bir şeyler söyler birbirine. Sanki hep birden havalanmak ve yola koyulmak için önceden tespit edilen bir saati beklerler. Göç için yapılan bu toplantıda insanı hayran bırakan bir düzen, bir ciddilik, büyüleyici bir güzellik vardır.
Kırlangıçları ebabil kuşuna benzetirdi annem. Biyolojik açıdan çok benzemeseler de. Ebabil kuşları, sonsuzluğun kitabında adı geçen nadir kuşlardandır. Ebabilleri görünce Fil suresi geçer genelde aklımızdan. Ebrehe ve devasa fil ordusu…
Bütün bir baharı ve yazı geçirdikleri bu yerin gökyüzünü süslerler. Bahar renklerine bürünmüş ıssız bahçelerin üzerinde toplanır ve uçsuz bucaksız bozkırlara doğru hızla giderler. Bazen bir noktayı hedef alırlar ve çığlıklarla oraya hücum ederler. İşte bu tam bir şenliktir bahar için. Bazen o kadar alçaktan uçarlar ki kalplerinin çarpıntısını duyacak gibi oluruz. Veda edişlerini pek görmeyiz onların. Birden kayboluverirler gökyüzünden. Anlarız ki bahardan eser kalmamış. Biliriz ki yaz da çoktan uzaklaşmış bizden.
Dereler ve çaylar seke seke, şırıl şırıl akar. Bu, yağmurun dolgun şarkısıdır. Çevresini sarmış yabani otlar, sevinçle akan dereye karşı koymaya çalışır gövdesini. Dere, güneşin altında pırıl pırıl akıp gider. Bazen dik kaya oyuklarına girer. İlerde tekrar çıkar ve otların, sazların arasında kaybolur.
Karşıki tepelerin ve dağların karları yer yer erimiştir artık. Eskimiş, delinmiş bir keçe gibi görünmeye başlar.
Ilık esen rüzgâr ve güneşin etkisiyle eriyen kar, daha aşağılardaki arklarda toplaşır. Kar yığınlarını aşındırıp çökertir. Toprak da bu dinamizme buharla cevap verir.
Doğanın kış uykusundan uyanışını en çok avcılar bekler sanki. Acımadan nasıl da basarlar o tetiğe? Tüfek sesleri tek tek düşen yağmur taneleri gibidir.
Çok uzaklardan geldiniz. Kanatlarınızı çırpmaya mecaliniz kalmamış. Yorgunluktan bitkin bir halde biraz dinlenmek ve bir damla su içmek için kondunuz. Konar konmaz da tüfekten çıkan saçmalar başınıza üşüştü. Bir damla suyu çok gördük size.
Göçmen kuşların yolculuğu sıkıntılı ve yorucudur. Vakit gelince ne daha evvel ne daha sonra… Hiç şaşmadan, değiştirmeden yalnız kendilerinin bildikleri yollara giderler. Ta karanlık zamanların karanlık gecelerinde açılan bu yollar, onları dünyanın öbür ucuna götürür. Sonra geri getirir. Dağların üzerinden uçarlar. Sert rüzgâra karşı kanatlarını çırparlar. Kar, yağmur demeden bütün zorlukları göze alarak göç ederler. Uçmalarını uyku bile durdurmaz. Uçarlar, uçarlar, uçarlar… Onların hayatlarının aslı budur.
Artık epey azaldı göçmen kuş çeşidi. Hava kirliliğinin etkisi var sanırım. Bir de doğal yaşam alanlarının insanlarca istila edilmesi tabii…
Düşüncelerimizin tıpkı bu yazıda olduğu gibi daldan dala kondurur bizi bahar. Selvi, kavak ve söğüt ağaçlarının yaprakları yeşerir. Dere kenarında ağaçlar ihtişamlı bir şekilde salınır yıllara meydan okurcasına.
Derenin gözündeki sultan söğüdü, dallarını suyun içine sarkıtmış. Dereye bir şeyler anlatıyor. Serçeler akasyanın dalları arasında oyuna tutuşmuşlar.
Gökyüzü bütün yıldızları kucaklayacak kadar geniş hatta bazen ufuklardan taşıyor. Yeryüzüne dökülüyor sanki. Şu ışıl ışıl, yıldızlar, hele de bu mevsimde derenin kaynağına inerler ve içinde dans ederler. Yeryüzü ve gökyüzünün buluşması… İnsanın içini kaynatır. Dere de gökyüzü kadar derindir. Uçsuz ve bucaksız…
Yıldızlar suyun yüzünde öyle ışıldar ki onları suyla beraber kovaya doldurup eve götüresiniz gelir. Yıldızlar, kıvrım kıvrım olan dere ile beraber akar. Dipteki taşları aydınlatıp parlatır. O parlaklık baharda yüzünüze yansır.
İlkbahar, sümbül zamanıdır. Yükseklerde, kayaların diplerinde, oyuklarda kar vardır hâlâ. Kar kalkar kalkmaz gökyüzünü gösterir sümbüller. Hatta bazıları karın kalkmasını bile beklemez. Karla birlikte yükselir. İnsan, sümbüllerin yetiştiği yerleri görünce sümbül satıcılarının ne denli zor bir iş yaptıklarını düşünmeden edemiyor.
Sümbül ve kardelenlerin sonrası çiğdem, nevruz, çiriş otu… Görsel bir şölendir bahar hem insan hem de doğa için.
*
MEHMET GÖREN
